Bezuinigingen wijken af van de opdracht

Nou, het is er dan. Het eerste grote pakket aan bezuinigingsmaatregelen. Het college van B&W stuurde het afgelopen vrijdag naar de gemeenteraad. Het is deels een uitwerking volgens het focusakkoord, maar een aantal belangrijke bezuinigingsmaatregelen wijken aanzienlijk en fundamenteel af van de opdracht. Dat zal nog de nodige heisa in de gemeenteraad gaan geven.

Het focusakkoord is een compromis over de verdeling van de pijn. Bezuinigingen op cultuur, sport en in het sociaal domein en een verhoging van de belastingen. Met dat totaalpakket gingen de partijen akkoord, van links tot rechts, omdat iedereen er ook wel van overtuigd is dat het moét gebeuren. Zonder ingrijpen gaat Bergen op Zoom financieel ten onder. Die consensus is van grote waarde.

Nu de bezuinigingsmaatregelen van het college. Ik licht er drie belangrijke punten uit.

Allereerst het lokale minimabeleid. Afspraak in het focusakkoord is om de minima te ontzien. Het college stelt nu voor om het complete minimabeleid onderuit te halen. Geen aanpassingen met een scalpel, nee, met de botte bijl kort een klein geslagen. Een bezuiniging van 1,2 miljoen zonder zelfs een toelichting op de maatschappelijke impact. Dat is op z’n zachtst gezegd niet bepaald handig. Bovendien niet volgens de afspraak.

Dan de belastingen. Afgesproken is een stijging van totaal 510.000 euro. Naast meer dan 14,5 miljoen aan bezuinigingen is die stijging onderdeel van het compromis. Wat doet het college? Naast de toeristenbelasting (110.000 euro) en de hondenbelasting (190.000 euro) gaat de OZB met 2,2 miljoen euro omhoog.

Het college wil de OZB laten stijgen met 25%. Vijf-en-twintig procent meer dan vorig jaar! Terwijl Bergen op Zoom al enorm hoge belastingen kent en de financiële problemen echt niet ontstaan, omdat er te weinig belasting wordt geheven. Deze maatregel is niet volgens de afspraak.

Het derde punt. De personele kosten. Meer dan 40 miljoen euro kost het ambtelijk apparaat. In vergelijking met andere gemeenten is dat fors boven het gemiddelde. De opdracht is om daar 5 miljoen euro op te bezuinigen. Volstrekt redelijk en haalbaar. Maar o jee, wat een paniek en drama heeft dat al gegeven.

In het bezuinigingsvoorstel lamenteert het college dat bezuinigen op personele kosten niet kan. Niet nu en liever later ook niet. Het voorstel is doordrenkt met een ambtelijke saus om vooral niet in eigen vlees te snijden. Dat snap ik best. De kalkoen gaat zichzelf niet slachten, zelfs niet als het kerst is. Maar het college is aangesteld om, ad interim, orde op zaken te stellen. En dat doet het hier niet. Marginaal gaat er wat af. Her en der komt er weer wat bij. Het is niet volgens de afspraak.

Wellicht lukt het de gemeenteraad om nogmaals in gezamenlijkheid bij te sturen. Maar de kans op reuring is levensgroot. Terecht. Het college gaat op belangrijke punten toch echt voorbij aan de consensus over het focusakkoord. Ongetwijfeld zal de reuring overkomen als een verdeelde gemeenteraad die niet bereid is om concrete bezuinigingen te accepteren. Dat beeld is onterecht. Want een aantal belangrijke bezuinigingsmaatregelen die het college voorstelt zijn simpelweg niet in lijn met wat is afgesproken in het focusakkoord.

Volgende keer hoe het wel kan.

Over Column Joost mag het weten

Wekelijks schrijft Joost Pals in zijn column over het financiële wel een wee van de gemeente Bergen op Zoom. Joost is gemeenteraadslid en financieel woordvoerder namens de VVD. In zijn columns legt hij uit over financiële onderwerpen en geeft hij duiding bij de actuele gebeurtenissen. De poging om de gemeentelijke financiën op orde te brengen vormt daarbij een rode draad.