Op de foto: de voormalige molenaarswoning aan de straatzijde van de Halsterseweg en daarachter, op het molenerf, de vroegere graanschuur en de achterliggende varkensstal. De bijgebouwen zullen vermoedelijk moeten wijken voor een particulier wooncomplex voor senioren. De Antoniusmolen zelf is een beschermd Rijksmonument en blijft vrijwel zeker behouden. (GoogleStreetView)
BERGEN OP ZOOM – Een overgrote meerderheid van de Bergse raad heeft er geen behoefte aan, om de bevoegheid tot het aanwijzen van monumenten uit de handen van het college te halen. Een aangekondigde motie van de VVD met deze strekking lijkt daarom op voorhand al kansloos. In de raadscommissie van donderdag peilde VVD-commissielid Jim Bernaards de meningen bij de overige fracties. Aanleiding is de discussie over de monumentale bijgebouwen van de Antioniusmolen.
door: Han Verbeem
De bijgebouwen, waaronder de vroegere molenaarswoning, zijn van historische betekenis en hebben monumentale waarden. De gemeentelijke Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit adviseerde het college van B&W aanvankelijk de omliggende en nu onbeschermde panden aan te wijzen als gemeentelijk monument – de molen zelf is al Rijksmonument. De eigenaar wil echter de bijgebouwen slopen om ruimte te maken voor een appartementencomplex. Vervolgens kwam het tot een hertelling van de waarderingspunten die de Adviescommissie had berekend en, niet geheel onverwacht, bleek deze lager uit te vallen. Het puntentotaal lag nu nét binnen de grens waarbij het college een eigen afweging kan maken.
College: beter nieuwbouw dan verval
De gunstige uitslag van de hertelling is een opluchting voor wethouder Patrick van der Velden. Want, zo hield hij de commissieleden voor: de panden staan nu te verkommeren en bij leegstand en verval is niemand gebaat. “Vandaar dat we blij zijn dat de ondernemer met een nieuw plan bij ons langs is gekomen dat de omgeving ten goede komt. Daar werken we graag aan mee.”
Uniek ensemble
De VVD is daar iets minder van overtuigd. Eerder al maakte fractievoorzitter Rian Govers gewag van het bijzondere karakter van het ensemble, dat uniek is voor de regio. Daarmee volgt ze de expertise van de Molenvereniging, die zich ook inzet voor het behoud van het totaal.
Maatschappelijke discussies
“Het is de tweede keer in korte tijd dat er maatschappelijke en politieke discussie ontstaat over het al dan niet aanwijzen van panden tot gemeentelijk monument”, aldus Bernaards. Vorige zomer was er commotie over het Ketrientje aan de Vismarkt (St Catharinaplein). “Daar lag een positief monumentenadvies terwijl de buurt het graag gesloopt wil zien”, aldus Bernaards. In Halsteren is het omgekeerde het geval: “Na hertelling blijkt het molencomplex geen status te krijgen terwijl de Halstenaren het juist wél de moeite van het behouden waard vinden.” Het liberale commissielid verwees daarbij naar “talloze protesten op social media.”
Uitvoeringstaken horen niet bij de raad
Het lukte Bernaards echter niet om concrete aantallen te noemen, nadat fracties van onder meer GBWP en LijstLinssen hem daarom vroegen. Louis van der Kallen (BSD) ziet er geen heil in om de bevoegdheid tot het aanwijzen van monumenten uit handen te nemen van het college. “Dat is een uitvoeringstaak. Dan zouden we als raad op de stoel van het college gaan zitten en zó heeft de wetgever het bij de invoering van het dualisme in 2005 niet bedoeld.
Eerst lopende procedures afwachten
Raadslid Adam Ahajaj van de PvdA wil eerst de lopende beroepsprocedures afwachten, die momenteel nog lopen rondom het niet-toekennen van de monumentenstatus. “Laten we eerst maar zien wat daar de uitslag van is voordat we als raad besluiten de bevoegdheden naar ons toe te trekken”, sprak hij. Ook overige fracties -waaronder CDA, D66 en Groen Links- zien vooral principiële hindernissen. De VVD beraad zich nu of het nog zinvol is de motie tijdens de raadsvergadering van deze maand alsnog in te dienen en in stemming te brengen.